Tanzimat Fermanı


Tanzimat Fermanı

Tanzimat hareketleri Osmanlı'ya batılı anlamda bir düşünce şekili ve yönetim şekli getirmek için Avrupa'a örnek alınarak yapılan programlı bir yenilik ve kültür hareketiydi. Bu hareket Sultan İkinci Mahmud'un padişah olduğu yıllarda başlamıştı.

Sultan Birinci Abdülmecid tarafından Londra Elçiliğinden alınıp Hariciye Nazırlığına getirilen Mustafa Reşit Paşa, Avrupa siyasetini iyi bilen bir hükümet adamıydı. Tanzimat hareketinin bugüne kadar yapılan yeniliklerden daha farklı olduğunu Sultan Birinci Abdülmecid'e kanıtladı ve kabullendirdi.

Tanzimat Fermanı; Topkapı Sarayının Gülhane Bahçesinde düzenlenen ve yabancı elçilerle, hükümet adamlarının hazır bulunduğu bir toplantıda, Mustafa Reşit Paşa tarafından Kasım 1839 tarihinde ilan edildi. Tanzimat fermanına Gülhane Hatt-ı Humayun'u  veya Tanzimat-ı Hayriye de denir.

Tanzimat Fermanı'nın getirdiği mühim yenilikler şunlardı; Müslüman veya gayrimüslim olan herkesin can, mal, namus güvenliği hükümet garantisi altına alınacak, vergiler herkesin gelirine göre düzenli bir şekilde alınacak, askerlik belirli bir düzene göre olacak, mahkemeler herkese açık olacak ve mahkeme kararı olmadan kimse idam edilmeyecek, herkesin mal ve mülk sahibi olması ve bunu vasiyet olarak bırakabilmesi sağlanacak, rüşvet ve iltimas kaldırılacak, kanun gücünün her gücün üstünde olduğu kabul edilecekti.

Tanzimat Fermanı, Osmanlı hükümeti'nde anayasal düzenin başlangıç noktası olarak kabul edilebilir. Bu fermanla Sultan Birinci Abdülmecid, kendi gücünün üzerinde bir güç olduğunu kabul ediyordu. Tanzimat Fermanı ile azınlıklara bazı haklar verilmişti. Bu hakları bahane eden Avrupa hükümetleri Osmanlı hükümeti'nin iç işlerine karışmaya devam ettiler. Oysa Tanzimat Fermanı, bir nevi bu tip müdahaleleri önlemek amacı ile ilan edilmişti.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder